Новые
Пӗрремӗшӗнчен, термин вӑл, пӗр сӑмахран тӑраканни те, икӗ е ытларах сӑмахран пулса кайни те, — чӗлхери хатӗр элемент, пӗр-пӗр чӗлхепе ҫыракан е калаҫакан кашни ҫын пӗр пек усӑ курмалли сӑмах е сӑмах майлашӑвӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Вӗсенчен паллӑраххисем ҫаксем.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Унӑн ҫак пахалӑх пулма мирли тӗрлӗ сӑлтавран килет.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кашни терминах май килнӗ таран кӗске те уҫӑмлӑ пулмалла.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫапла ӗнтӗ, терминологи ӗҫӗнче чӗлхере тахҫанах ҫирӗпленнӗ вырӑс сӑмахӗсемпе интернационаллӑ сӑмахсене пӑрахӑҫласа вӗсем вырӑнне халӑха ӑнланма йывӑр искусствӑллӑ терминсем шутласа кӑларни те, чӗлхере пӗр-пӗр ӑнлава тӗрӗс палӑртакан чӑваш терминӗсем пур ҫинчех урӑх чӗлхесене кивҫене кайни те — юрӑхсӑр япала.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Сӑмаха пӗр терминра куҫарса тепринче вырӑслах хӑварни чӗлхе системине пӑсать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кунта чӗлхе системине тытса пырассине те шута илмелле: колесный паллӑ ячӗпе япала ятӗнчен пулнӑ хутлӑ терминсенче паллӑ ятне чӑвашла каласси чӗлхере тахҫанах ҫирӗпленнӗ (тӗслӗхрен, кустӑрмаллӑ экипаж «колесный экипаж» («Вырӑсла-чӑвашла словарь», Мускав, 1971, 285 с), кустӑрмаллӑ кресло «колесное кресло» т. ыт. те.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗрӗссипе, юлашки вариантне ҫеҫ термин вырӑнне йышӑнмалла, мӗншӗн тесен кустӑрмаллӑ паллӑ ячӗ кун пек сӑмах ҫаврӑнӑшӗсенче хӑйӗн пӗлтерӗшӗпе колеснӑй сӑмахран нимпе те уйрӑлса тӑмасть, ҫавӑнпа та Мускавра тухнӑ «Вырӑсла-чӑвашла словарьте» (1971 ҫ. ) ӑна ҫаплах куҫарнӑ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗслӗхрен, хаҫатсенче (ҫав шутрах «Коммунизм ялавӗнче» те) колёсный трактор тесе ҫырнине асӑрхама пулать, ҫав вӑхӑтрах кустӑрмаллӑ трактор термин та тӗл пулать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хӑшпӗр хутлӑ терминсенче чӑвашла куҫарма май пур сӑмахсенех вырӑсла калас туртӑма та палӑртмалла.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чӑваш литература чӗлхинче илсе кӑтартнӑ вырӑс сӑмахӗсем вырӑнне тыткӑн (тӗслӗхрен, тыткӑна лек, тыткӑнран хӑтӑл, тыткӑнри салтаксем), чикӗ (тӑван ҫӗршыв чикки, чикӗ леш енчи ҫӗршывсем, чикӗре), юптару (Крылов юптарӑвӗсем, юптару ӑсти, юптаруҫӑ) терминсем тахҫанах ҫирӗпленнӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кунта хӑшпӗр тӗслӗхсем илсе кӑтартни те ҫителӗклӗ: «Пресса представителӗсене ҫавӑн пекех плена лекнӗ Сомали салтакӗсене кӑтартнӑ («Коммунизм ялавӗ», 1978, мартӑн 8-мӗшӗ); граница («Русско-чувашский словарь», с. 139); басня (ҫав словарьтех, 40 с. ) т. ыт. те.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫыру чӗлхи ку енчен асӑрхануллӑрах, анчах калаҫу чӗлхин витӗмӗпе вырӑс сӑмахӗсем унта та кирлӗ мар ҫӗртенех кӗре-кӗре каяҫҫӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Паллах, ҫакна пуплев ҫитменлӗхӗ, чӗлхе культури ҫителӗксӗрри тесе пӑхмалла.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Час-часах вырӑсла калаҫнӑран, вырӑсла кӗнекесемпе хаҫат-журнал вуланӑран тата радиопа телевидени передачисене итленӗрен ҫынсем пӗр-пӗринпе чӑвашла калаҫнӑ чухне те пуплеве хӑйсем сисмесӗрех макаронизмсем йышлӑ кӗрте-кӗрте яраҫҫӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чӑвашсен калаҫу чӗлхинче макаронизмсем йышли тата вӗсен шучӗ ӳссех пыни чӑвашсем ытти халӑх ҫыннисемпе вырӑс чӗлхи урлӑ куллен хутшӑнса пурӑннинчен килет.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Пуплеве кирлӗ мар ҫӗртенех кӗрсе каякан ҫакӑн йышши урӑх чӗлхе сӑмахӗсене чӗлхе вӗрентӗвӗнче макаронизмсем теҫҫӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Акӑ вӗсенчен хӑшпӗрисем: плен (тыткӑн), граница (чикӗ), сельсовет (ял Совечӗ), выбор (суйлав), объявлени (пӗлтерӳ), совещани (канашлу), заседани (лару), собрани (пуху), предупреждени (асӑрхаттару), зарплата (ӗҫ укҫи), исполком (ӗҫтӑвком), дом отдыха (кану ҫурчӗ), председатель колхоза (колхоз председателӗ), правление колхоза (колхоз правленийӗ) т. ыт. те.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗслӗхсем нумай илсе кӑтартма пулать.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хаҫат-журнал, кӗнеке, радиопа телевидени передачисен чӗлхинче усӑ куракан ӑнӑҫлӑ чӑваш терминӗсем вырӑннех унта урӑх чӗлхе сӑмахӗсем йышлӑ тӗл пулаҫҫӗ.
1 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.