Новые
Халӗ ӗнтӗ вулаканшӑн промышленность тракторӗсен завочӗ йышши сӑмах ҫаврӑнӑшӗсенчи иккӗмӗш сӑмахне мӗншӗн нумайлӑ хисеп формипе калама кирли ӑнланмалла пулӗ: тӗслӗхрен, промышленность тракторӗн (кунта трактор сӑмаха тӗп падеж формипе калама ҫук) завочӗ тесе калас пулсан, иккӗмӗш япала ячӗ пӗр конкретлӑ трактора ҫеҫ пӗлтернӗ пулӗччӗ, ҫавӑнпа та ӑна нумайлӑ хисепре каламалла.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Кун пек чухне пӗрремӗш компоненчӗн (промышленность тракторӗсен, техника профессийӗсен, электровиҫев приборӗсен) иккӗмӗш сӑмахне (тракторсен, профессийӗсен, приборӗсен) пӗрреллӗ хисепре калани чӗлхе законӗпе килӗшсе тӑмасть: чӑваш чӗлхинче изафетлӑ сӑмах ҫаврӑнӑшӗсен пӗрремӗш компоненчӗ пӗрреллӗ хисепре чухне камӑнлӑх аффиксӗ йышӑнсан, конкретлӑ япалана пӗлтерет (асӑрхӑр: кӗнеке хуплашки, урӑхла каласан, кирек хӑш кӗнеке хуплашки те — кӗнекен хуплашки, урӑхла ҫак конкретлӑ кӗнекен хуплашки).
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Тӗслӗхрен: промышленность тракторӗсен завочӗ, техника профессийӗсен училищи, электровиҫев приборӗсен завочӗ тата ытти те.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Анчах чӗлхере урӑх йышши тӗслӗхсем те пур: вӗсенче иккӗмӗш компонент умӗн изафетлӑ сӑмах ҫаврӑнӑшӗ тӑрать.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Маларах илсе кӑтартнӑ тӗслӗхсенче иккӗмӗш компонента пӗр сӑмах (япала ячӗ) палӑртать (трактор завочӗ).
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫавӑнпа та чӑвашла прибор завочӗ, вакун юсакан завод, машина завочӗ, ҫурт-йӗр завочӗ, резец завочӗ, ҫурма фабрикат завочӗ, вагон сӳтекен цех, вагон ҫӑвакан машина, сувенир фабрики т. ыт. те.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Акӑ эпир тракторсен завочӗ мар, трактор завочӗ тетпӗр, ҫав завод пӗр трактор ҫеҫ мар, пин-пин трактор туса кӑларать пулсан та, мӗншӗн тесен чӑваш чӗлхинче пӗрреллӗ хисепри сӑмах чылай чухне япала нумайлӑхне кӑтартать (сурӑх вити — витере чылай сурӑх пулсан та, ӗне ферми тата ыт. т.).
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ку шухӑш йӑнӑшшине чӗлхере усӑ куракан чылай термин ҫирӗплетсе парать.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хӑшпӗрисем шутланӑ тӑрӑх, кунта пӗрремӗш сӑмахне пӗрреллӗ хисеп формипе калани ӑнлава пӑсса кӑтартать, мӗншӗн тесен завод пӗр прибор кӑна мар, пин-пин прибор туса кӑларать, ҫавӑнпа прибор сӑмаха нумайлӑ хисепре каламалла имӗш.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Приборсем тӑвакан завод тенинех илер.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Шутласан, кунта вӗсем кӑна мар, объекта палӑртакан сӑмахӑн нумайлӑ хисеп аффиксӗ те ытлашши, мӗншӗн тесен вӑл терминологире системӑна пӑсать, тӑван чӗлхе законне хирӗҫ пырать.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Эпир маларах кун пек сӑмах майлашӑвӗсенче тӑвакан тата ытти причастисем вырӑнсӑрри ҫинчен каланӑччӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чи малтанах машинӑсем тӑвакан завод йышши сӑмах майлашӑвӗсене сӑнаса пӑхар-ха.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Чӑваш чӗлхин законӗсемпе шайлаштарса пӑхсан, ҫакӑнта илсе кӑтартнӑ самах майлашӑвӗсен пӗрремӗш компонентне нумайлӑ хисеп аффиксӗ хушса калани — ытлашши япала.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Хаҫатсенчен эпир ҫакӑн пек тӗслӗхсем ҫырса илтӗмӗр: ҫуртсем тӑвакан завод, резецсем тӑвакан завод, приборсем тӑвакан завод, машинӑсем тӑвакан завод, вагонсем юсакан завод, ҫурма фабрикатсен комбиначӗ, бульдозерсен машинисчӗсем, автокрансен машинисчӗсем, экскаваторсен машинисчӗсем, хурансен машинисчӗсем, модӑсен ателйи, катушкӑсен намотчикӗ, вагонсем сӳтекен цех, вагонсене ҫуса тасатакан машина, автомобильсен водителӗсем, автомобильсене юсакан слесарьсем, трамвайсемпе троллейбуссене юсакансем, мастерсем-сантехниксем, инженерсем-сметчиксем, инженерсем-водопроводчиксем, оюлицовщиксем-плиточниксем, автобуссене ҫӑвакан, ҫусен (вырӑсла масло) технологийӗ, сувенирсен фабрики, машинӑсен паркӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Терминсемпе номенклатура ячӗсенче, пайӑр ятсенче (тӗслӗхрен, урам, магазин, площадь, завод т. ыттисен ячӗсенче) нумайлӑ хисеп аффиксӗпе вырӑнсӑр усӑ курнине кӑтартакан тӗслӗхсем юлашки вӑхӑтра уйрӑмах йышланса пыраҫҫӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Терминологи ӗҫӗнче чӑваш чӗлхин ҫак паллӑ уйрӑмлӑхне яланах шута илме кирлӗ: ку вӑл терминсене кӗскерех те уҫӑмлӑрах тума, урӑхла каласан, перекетлӗх принципне тытса пыма май парать.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫавӑн пекех пять рублей — пилӗк тенкӗ (тенкӗсем мар).
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Акӑ вырӑсла тысячи людей, чӑвашла пин-пин е пиншер ҫын тетпӗр, пин-пин, пиншер ҫынсем тесе каласси пирӗн асра та ҫук, мӗншӗн тесен чӑваш чӗлхинче япала нумайлӑхне хисеп ячӗ хӑйех кӑтартать.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ҫакна ҫирӗплетсе паракан тӗслӗхсем асӑннӑ чӗлхесенче питӗ нумай.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.