Короткие
«Культура учрежденийӗпе ӗҫченӗсем ҫакнашкал чыса тивӗҫни малашнехи ӗҫре хавхалану кӳретех. Хӑйсен кулленхи тӑрӑшуллӑ ӗҫӗпе вӗсем уява та, кану кунӗсене те пӑхмасӑр халӑха кантараҫҫӗ, культурӑна явӑҫтараҫҫӗ, нумай наци ҫыннисен ырӑ йӑли-йӗркине малалла тӑсса пыма пулӑшаҫҫӗ. Куракана ҫак енӗпе тивӗҫтерӳ парассин пахалӑхӗ малашне лайӑхланасса шансах тӑрас килет», — тет район администрацийӗн социаллӑ аталану, туризм тата хӑйтытӑмлӑх органӗсемпе ӗҫлекен пай начальникӗ М. Айзатуллов.
Пӑлапуҫ Пашьелсем тата Кивӗ Ахпӳртсем ҫӗнтернӗ // А. ИВАНОВА. «Авангард», 2016, пуш, 11
Пысӑк пӗлтерӗшлӗ мероприятие паттӑрӑн тӑванӗсемпе тата тус-юлташӗсемпе, ял-йышпа пӗрле Елчӗк муниципалитет округӗн пуҫлӑхӗн ҫумӗ — вӗренӳпе ҫамрӑксен политикин пайӗн начальникӗ Владимир Николаев, Комсомольски тата Елчӗк округӗсен ҫар комиссарӗ Сергей Данилов, Лаш Таяпа территори пайӗн пуҫлӑхӗ Светлана Ермакова, «Яманчурино» ООО директорӗ Владимир Рахмуллин, паттӑр вӗреннӗ Лаш Таяпари В.В.Андреев ячӗллӗ пӗтӗмӗшле пӗлӳ паракан вӑтам шкулти вӗрентекенсемпе вӗренекенсем хутшӑннӑ.
Паттӑр ячӗпе // Е.ПЕТРОВА. http://xn--e1aaatdp0e.xn--p1ai/2024/05/0 ... f%d0%b5-2/
«Пӗлтӗр кӗркунне 190 гектар ҫине кӗрхи тулӑ акса хӑварнӑччӗ. Вӑл ӑнӑҫлӑ хӗл каҫрӗ, ҫуркунне лайӑх ешерме пуҫларӗ. Пулса ҫитсенех вырма тытӑнтӑмӑр. Июлӗн 17-мӗшӗ тӗлне 50 гектар ытла лаптӑк ҫинчен пуҫтарса илтӗмӗр. Хальлӗхе кашни гектар пуҫне 40 центнер тухӑҫ пырать. Кӑҫал тата пирӗн 224 гектар ҫинчен ҫурхи тулӑ, 87 гектар ҫинчен урпа пуҫтарса илмелле. Вӗсемсӗр пуҫне, паллах, выльӑх апачӗ хатӗрлемелле. Сенаж, утӑ янтӑламалла», — пӗлтерчӗ «Родина» хресченпе фермер хуҫалӑхӗн ертӳҫи А.Е. Потемкин.
Вырма пуҫланнӑ // Юрий Гаврилов. http://kasalen.ru/2024/07/19/%d0%b2%d1%8 ... %bd%d3%91/
Мавра Сантӑрсем патне кайса Микула ҫинчен мӗнле элек сарнине каласа пачӗ те: — Тӗттӗмленсен, ялтан таврӑннӑ чухне, каллех Сантӑрсен тӗлне ҫитрӗм. Пӑхатӑн: вӗсен хапхинчен Ҫтаппан тухрӗ. Вӑл унта мӗн ӗҫпе килнине пӗлесшӗн Сантӑрсем патне кӗтӗм. Сантӑрпа Наҫтик халь-халь тытӑҫса каяс пек лараҫҫӗ. Ятлаҫма та эпӗ пырса кӗнипе кӑна чарӑннӑ пулмалла. Вӑлтсан-вӑлтсан, вӗсем мана Ҫтаппан хӑтана килни, Анука Микулана качча пама шутламанни ҫинчен каласа пачӗҫ. Вӑт, мӗнпур савӑнӑҫ ҫавӑнта, — терӗ.
XII // Никифор Мранька. Мранька Н.Ф. Ӗмӗр сакки сарлака. Роман. 1-мӗш том. Виҫҫӗмӗш кӑларӑм. Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1989. — 592 с.
«Мӗн авалтан Сабантуй пур национальноҫ, пур тӗн ҫыннисене пӗрлештерет. Вӑл халӑхсен туслӑхне, пӗр-пӗрне хисепленине, культурӑсем пӗр-пӗринпе хутшӑннине кӑтартса парать. Паян тӗрлӗ национальноҫ ҫыннисем пирӗн округӑн, республикӑн тӗрлӗ кӗтесӗнчен уяв савӑнӑҫне пайлама пуҫтарӑнчӗҫ. Пирӗн округӑн ҫак ырӑ йӑли малашне те упранса юлтӑр. Ҫакӑн пек уявсене пула пирӗн ялсем илемленеҫҫӗ, хӑтлӑланаҫҫӗ. Ҫынсем пысӑк, чаплӑ уяв ирттерес тесе пӗрле пуҫтарӑнаҫҫӗ», — палӑртрӗ Николай Никандрович.
Кӗр кӗрлерӗ Сабантуй // Дина АБУЛХАНОВА. http://kasalen.ru/2024/05/28/%d0%ba%d3%9 ... %83%d0%b9/
Л. Агаков, ав, таҫта та ҫитсе ӗлкӗрекен фотограф ӗҫне сӑнлама ӳкерет глаголсӑр пуҫне чаклаттарать сӑмахӑн куҫӑмлӑ пӗлтерӗшӗпе усӑ курнӑ: «Таҫта та пулать вӑл (Аптрашкин) — Атӑл леш енче хӑйӑр ҫинче хӗртӗнсе выртакансене те ӳкерет (паллах, пуринчен ытла хӗрарӑмсене), паркра мороженӑй ӗмсе ларакансене те чаклаттарать, хӗрпе каччӑ арлӑ-арӑмлӑ пулса ӗмӗр-ӗмӗр пӗрле пурӑнассине саккунпа ҫирӗплетнӗ ҫӗрте — ЗАГСра та пулать, масар ҫине, ҫын пытарнӑ ҫӗре те ҫитсе темиҫе ӳкерчӗк тӑвать кун каҫа».
Проза чӗлхи типтерлӗ пултӑр // Ю. Ф. Ефимов. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 45–62 с.
— Клянусь Апполоном — врачом богов, его сыном Асклепием — богом врачебного искусства, Гигией — дочерью Апполона, богиней здоровья, и Панакеей — второй ее дочерью — всеисцеляющей богиней в образе цветушей девушки с чашей, из которой пьет змея, — терӗ вӑл, сцена ҫинчи медицина эмблемине кӑтартса, — и всеми богами и богинями клянусь: Что бы я ни увидел или ни услышал в сей день касательно чести моих друзей, что не следует разглашать, я умолчу, дабы не подрывать доверие ко всей моей корпорации.
Университет юбилейӗ // Петр Осипов. Осипов, П. Н. Элкей Павӑлӗ: хроникӑллӑ роман. 3-мӗш кӗнеке. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1984. — 240 с. — 3–231 с.
Чечексем нумай, пурне те каласа та пӗтереймӗн: астра, люпин, гацани, бальзамин, портулак, космея, йӗтӗн, виола, утмӑлтурат, цини, мӑкӑнь, нигеллӑ, незабудкӑ, алиссум, левкой,тӗрлӗ колокольчиксем, дельфиниум, шӑршӑллӑ пӑрҫа, календула, хризантема, лили, иберис, клещевинӑ, диморфотек, георгинӑ, рудбеки, бархатцы, мимоза, молодило, флокс, наперстянка, гортензи, ромашкӑ, эшшольци, кобея, лаватера, тюльпан, нарцис, эхинацея, анемона, гелихризум, аквилеги, агератум, каҫхи пике, настурци, розӑсем, петуни…
"Илемлӗ мар чечексем пулмаҫҫӗ" // Галина ВАРИКОВА. https://sutasul.ru/articles/obshchestvo/ ... ma-3394811
Толя ашшӗсӗр, амӑшсӗр юлни, Пермь облаҫӗнче ача ҫуртӗнче пурӑнни, ремесла училищине пӗтерни, хӑй ирӗкӗпе Шупашкарти пир-авӑр комбинатне килни, электрикра ӗҫлени, каҫхи шкултан, унтан институтран вӗренсе тухни, активлӑ общественник, хӑй тӗллӗн вӗреннӗ художник пулни, комбинат каччисемпе хӗрӗсен ыйтнипе лайӑх спортсмен комбината каялла таврӑнни, чечеклӗ пусма-таварсем валли хитре ӳкерчӗксем тӑвакан комбинатри художниксен йышӗнче ӗҫлеме тытӑнни ҫинчен радиопа вуланине итлесе савӑнтӑмӑр.
Ҫутӑ хуҫи // Владимир Ухли. В. В. Ухли. Сӑмах пӗтмен: повеҫсемпе калавсем. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1978. — 190 с. — 65–91 с.
Унта «Умиление», «Ҫемьене, амӑшӗпе ачине хӳтӗлекен Центр» коммерцилле пулман автономиллӗ организацийӗн вице-президенчӗ Аида Фиогбе, районти Ӗҫ тӑвакан комитетӑн ертӳҫин социаллӑ ыйтусем енӗпе ӗҫлекен ҫумӗ Айрат Залялов, районти тӗп больницӑн акушер-гинекологӗ, районти ҫутӗҫ пайӗн, социаллӑ хӳтлӗх пайӗн представителӗсем, ҫамрӑксен ӗҫӗсем тата, туризмпа спорт пайӗн, опекӑпа попечительство, ЗАГС пайӗн, ҫул ҫитмен ачасен ӗҫӗсен енӗпе комиссийӗн представителӗсем тата ыттисем те хутшӑнчӗҫ.
Ачашӑн амӑш варӗнче чухнех тӑрӑшмалла! // Римма Мавлютова. https://chuprale-online.ru/news/tp-khypa ... x-trsmalla
Тавралӑха куҫ шуррипе ҫутӑлтарса Ула Тимӗр куҫне малтан Турӑ ҫинче ҫивӗчлетрӗ, унтан ӑна сылтӑмалла ывӑтрӗ те курах кайрӗ: вупкӑнпа юнашар, Ула Тимӗре тӑп-тӑрӑ ӑшӑ куҫӗпе ачашлакаласа, ҫемҫен кулкаласа, пуҫне ҫурмаран ҫеҫ хуплакан, хулпуҫҫийӗсене витсе ҫурӑмӗ хыҫнелле анакан, аркисенче шурӑ роза ҫеҫки пекскер хытса тӑракан венчет ҫи-пуҫӗ — витӗрех курӑнакан шурӑ пурҫӑн фата-пӗркенчӗк — тӑхӑннӑ, ҫунӑ пыл ҫинчи куҫа йӑмӑхтарса ӗмекен ҫиҫкӗн пек чечен, тӑпӑл-тӑпӑл пӳллӗ хӗр тӑрать — Полина!
Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта // Василий Сипет. Сипет В. Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта: повесть. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2017. — 196 с.
«Пӗрремӗш хут варта ача хӑйӗн пӗчӗк ҫеҫ урисемпе тапкалашнине, кӑкӑр ӗмӗртнине, малтанхи утӑмсем тунине - ҫак нимӗн-пе танлаштарайми туйӑмсене амӑшӗ кӑна туйма пултарать. Ҫут ҫанталӑк панӑ ӑна ҫакна. Анчах та, шел пулин те, амӑшӗн туйӑмне кашни хӑрарӑмах туйса илме пултараймасть е тӑрӑшмасть те. Манӑн ачасӑр хӗрарӑма алӑсӑр ҫынпа танлаштарас килет. Пӗр ача – пӗр алӑ, икӗ е унран та ытларах – тепӗр алли. Телейӗ те ҫавӑн чухлех!» - терӗ Ураскилт чиркӗвӗн настоятелӗ Александр Егоров протоиерей.
Хӗрарӑм пурнӑҫ парнелет... Унран пахи мӗн пултӑр? // М.Михайлова. http://alikovopress.ru/xeraram-purnac-pa ... ultar.html
Пӗрре пӑхсан, тантӑшӗ техникумра вӗреннӗ чухнехи пекех шухӑ, мӗн тӑвасси пирки пуҫне нумай ватмасть, вӑрттӑн шухӑшсене те чылай хушӑ тытасшӑн мар; тепре пӑхсан — урӑхларах Рена умра, унра мӗн улшӑннине тӳрех татса калаймӑн, хӑюлӑхӗ, ҫирӗплӗхӗ хушӑннӑ темелле-ши, пит-куҫӗнче пурнӑҫ хӑварнӑ йӗрсене асӑрхатӑн; уйрӑмах — куҫӗсенче палӑрать улшӑну, мана ан тиркӗр, кун пирки эпӗ ҫӗрӗ-ҫӗрӗпе шутланӑ тенӗ пекрех пӑхаҫҫӗ вӗсем, ку ҫамрӑк хӗрарӑмӑн сахал мар тӳсме-кулянма тивнине кӑтартаканскерсем.
2 // Иван Лисаев. И. И. Лисаев. Тивӗҫ: роман. Иккӗмӗш кӗнеке — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1989. — 351 с.
Тӗрлӗ отрасльсенчи чӑвашла ят памалли ӑнлавсене палӑртасси, ҫӗнӗ терминсем тӑвасси е йышӑнасси, вӗсен тӗрлӗ варианчӗсенчен чи юрӑхлисене суйласа илесси, сӗннӗ ҫӗнӗ терминсене сӳтсе явма пичетлесе е урӑх майпа тивӗҫлӗ ӗҫ специалисчӗсене тата халӑха пӗлтересси, ӑнӑҫсӑр терминсене пӑрахӑҫласа улӑштарасси е юсасси, йышӑннӑ терминсене тивӗҫлӗ йӗркепе ҫирӗплетесси, терминологи словарӗсем пичетлесе кӑларасси — ҫаксем пурте организациллӗ йӗркепе, наука вӗрентнине никӗсе хурса тумалли ӗҫсем.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Студентсенчен улттӑшӗ (татах иккӗшӗ тӗрлӗ сӑлтавсене пула ку ӗҫе хутшӑнаймарӗҫ) илӗм-тилӗм вӑранчӗҫ те ҫӑвӑнса тасалчӗҫ, чей сыпкаларӗҫ, пиртен ҫӗленӗ вунӑ килограмм кӗрекен пӗчӗк миххе ӗҫ хушшинче ҫырткаласа илмелли сивӗ апат (Ула Тимӗрӗн хура ҫӑкӑр чӗлли, виҫӗ пӗҫернӗ ҫӗрулми, килька пулчӗҫ) хурса ҫыхрӗҫ, кӑпӑр-кӑпӑр ӗҫ тумӗпе «хулӑнланчӗҫ», вара, мӗн кирлине илсе, общежитирен тухрӗҫ те ҫерҫилле чӗриклетмесӗр, чакакла чакӑлтатмасӑр сакӑр сехете ҫитмелле чукун ҫул станцинелле ҫул картрӗҫ.
Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта // Василий Сипет. Сипет В. Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта: повесть. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2017. — 196 с.
Хӑйӗн сӑн-питне вылянчӑклӑн, лапчӑткаласакукӑрткаласа кӑтартакан Атӑл (ун варрипе халӗ, ҫӑра хура тӗтӗм палкатса, шыва кустӑрмисен ҫунаттисемпе тапӑч ҫапнӑ пек тӑтӑш ҫатлата-ҫатлата, икӗ хутлӑ шурӑ пӑрахут тӑвалла ыйхӑллӑн-мӑраннӑн шӑвать) шывӗпе, ывӑҫласа ӗҫмеллех тасаскерпе, шапӑр-шапӑр ҫӑвӑнкаласан, сӑмса тутрипе сӗртӗнкелесе типӗнсен, каччӑсем ҫывӑхри чиркӳ чанӗ тӗнкӗл-тӗнкӗл тунӑ майӗн ӗнертен юлнӑ имсим юлашкисене ҫырткаларӗҫ те хырӑм картне лартаймасӑрах пасаралла таплаттарчӗҫ…
Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта // Василий Сипет. Сипет В. Хӑлхасӑр, куҫсӑр вӑрманта: повесть. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2017. — 196 с.
Акӑ, мӗн каласа панӑ ҫав вӑхӑта сӑнласа штаб связисчӗ: «Юр ирӗлме, ҫӗр хуралма пуҫланӑччӗ. Красный Борпа Колпино хушшинчи айлӑмра кӑна ҫӗр юрпа витӗннӗ евӗр шурӑ тӗслӗ курӑнатчӗ. Темиҫе кун иртсен те унта шап-шурах тӑнӑ. Шурлӑхра юр часах ирӗлмест пуль, тесе шутларӑмӑр. Ӑшӑ, хӗвеллӗ кун айлӑма анса пӑхрӑмӑр. Унта юр мар, салтаксем ҫинчи шурӑ маскировка халачӗсем пулнӑ иккен. Вилнӗ паттӑрсем пӗр-пӗрин ҫумӗнчех выртса юлнӑ вӑрҫӑ хирӗнче. Ҫавӑнпа та аякран ку пысӑк лаптӑк юрпа витӗннӗ пек курӑннӑ».
Хаяр ҫапӑҫусене хутшӑннӑ салтак-офицер // Ял ӗҫченӗ. https://yantik-press.ru/press/news/2025/ ... ak-oficer/
Документа Чӑваш Республикин Пуҫлӑхӗ Олег Николаев, Чӑваш патшалӑх аграри университечӗн ректорӗ Андрей Макушев, «Атӑлҫи комбайн завочӗ» тулли мар яваплӑ обществӑн директорсен канашӗн председателӗ Андрей Водопьянов, «Текстильмаш» акционерсен уҫӑ обществин генеральнӑй директорӗ Николай Алтушкин тата Н.В. Рудницкий ячӗллӗ Ҫурҫӗр Хӗвел тухӑҫ центрӗн Федерацин аграри енӗпе ӗҫлекен тӗпчев институчӗн филиалӗн Чӑваш Енри наукӑпа тӗпчев институчӗн директорӗ Андрей Фадеев алӑ пусса ҫирӗплетнӗ.
Олег Николаев Чӑваш Енре хӑмла ӗрчетессине интенсификацилесси ҫинчен калакан килӗшӗве алӑ пуснӑ // Влаҫ органӗсен порталӗ. https://chuv.cap.ru/news/2023/04/06/oleg ... ssine-inte
Нумай ҫул тӳрӗ кӑмӑлпа ӗҫленӗшӗн, професси хатӗрлӗхӗ тата Ҫӗпрел муниципаллӑ районӗн территорийӗнче пушар хӑрушсӑрлӑхне профилактикӑланӑ ҫӗрте лайӑх кӑтартусем тунӑшӑн тата Раҫҫей пушар надзорне йӗркеленӗренпе 375 ҫул ҫитнӗ май, 114 номерлӗ пушарпа ҫӑлав пайӗн караулӗн начальникӗсем Андриян Николаевич Артемьев, Ильмир Ильгизович Исхаков, пушар сӳнтерекен автомобилӗн шоферӗ Эдуард Дмитриевич Каргин, уйрӑмӑнн командирӗ Ирдан Марсович Фахрутдинов район пуҫлӑхӗн Тав ҫырӑвне тивӗҫлӗ пулчӗҫ.
Ӗҫӗсене хисеплесе // Гулия Фаизова. http://chuprale-online.ru/news/tp-khypar ... 1715165051
21-шер общежити тата ача сачӗ, пӗр тата икӗ пӳлӗмлӗ 3 пин хваттер, 7 вӑтам шкул, «Шупашкар», «Улӑп», «1000 мелочей», «Искорка» суту-илӳ центрӗсем, пасар, йӑла ҫурчӗ, мунча, профилактори, «Белые камни» пионер лагерӗ, «Туслӑх» хӑна ҫурчӗ, кунне 600 ҫынна йышӑнакан стационарлӑ медсанчаҫ, 2 поликлиника, ачасен медцентрӗ, 3 профтехучилище, машина тӑвакансен техникумӗ, трактор тӑвакансен культура тата «Прометей» кану ҫурчӗсем, социаллӑ пурнӑҫпа культурӑн ытти объекчӗ тунӑ, Ҫӗнӗ-кӑнтӑр районӗ ҫӗкленсе ларнӑ.
«Пылчӑклӑ атӑпа Чичикин пӳлӗмне кӗтӗм» // Юрий МИХАЙЛОВ. «Хыпар», 2016.07.22, 114-115№