Новые
Ялан тенӗ пекех, терминсем пуплевре хӑйсем тӗллӗн ҫеҫ ҫӳремеҫҫӗ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Акӑ, сӑмахран, барьер — чӑрмав, трасса — ҫул, сабля — хӗҫ, ирӗклӗ стиль — ирӗклӗ мел (меслет), дебют — пуҫламӑш (шахматра), сборнӑй команда — пӗрлештернӗ команда т. ыт. те.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Тепӗр чухне ютран йышӑннӑ терминпа юнашарах унпа пӗрешкел пӗлтерӗшлӗ чӑваш сӑмахӗ те ҫӳрет, ҫапла вара синонимилӗх пулса каять.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Сӑмахран, коньки вырӑс чӗлхинче — нумайлӑ хисеп форми, чӑваш чӗлхинче вара вӑл пӗрреллӗ хисеп пӗлтерӗшӗпе ҫӳрет, нумайлӑ хисепре конькисем пулать.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Урӑх чӗлхерен терминсем йышӑнни вӑл ансат процесс мар, мӗншӗн тесен вырӑс сӑмахӗсем те (сӑмахран, коньки, вратарь), интернационаллӑ терминсем те (сӑмахран, бадминтон, бейсбол, гандбол, картинг) пирӗн пуплевре чӑваш сӑмахӗсенчен пулса кайнӑ спорт терминӗсемпе тата термин мар сӑмахсемпе ҫыхӑнаҫҫӗ, чӑваш грамматикин законӗсене пӑхӑнма пуҫлаҫҫӗ, чылай чухне хӑйсен хӑшпӗр грамматика паллисене улӑштараҫҫӗ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Спорт терминологийӗн тӗпчевҫи Ф. Г. Шалгин ҫапла палӑртать: «Халех ӗнтӗ пирӗн ҫӗршыври халӑхсен спорт терминологийӗн аталанӑвӗнчи пӗтӗмӗшле закономерноҫсем ҫинчен, наци чӗлхисен фонетикинче, морфологийӗпе синтаксисӗнче питӗ пысӑк уйрӑмлӑхсем пур пулин те, пӗр пӗтӗм физкультурӑпа спорт терминологийӗ йӗркеленни ҫинчен калама пулать».
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Тӗрӗссипе каласан, пирӗн ҫӗршыври ытти халӑхсен чӗлхисенчи пекех, чӑваш чӗлхинчи спорт терминологийӗ пӗтӗмпех вырӑс терминологийӗ ҫинче никӗсленсе тӑрать.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Чӑваш чӗлхи, хӑйӗн обществӑри функцийӗсемпе килӗшӳллӗн, вӗсенчен чылайӑшне йышӑннӑ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Специалистсем шутланӑ тӑрӑх, хальхи вӑхӑтра вырӑс чӗлхипе спорт терминӗсемпе терминла сӑмах майлашӑвӗсем вуншар пин шутланаҫҫӗ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Вӑрҫӑ хыҫҫӑнхи спорт терминологийӗн аталанӑвӗнче вырӑс чӗлхин пархатарлӑ витӗмӗ уйрӑмах вӑйлӑ палӑрать.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Ку вӑл республикӑра спорт юхӑмӗ анлӑ сарӑлнине тата культура пурнӑҫӗнче, ҫынсен канӑвӗнче спорт пӗлтерӗшӗ нумай ӳснипе ҫыхӑннӑ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Аслӑ Отечественнӑй вӑрҫӑ хыҫҫӑн чӑваш литература чӗлхи физкультурӑпа спорт терминӗсемпе хӑвӑрт пуянланса пырать.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Вырӑс чӗлхинчен йышӑннӑ тата калькӑланӑ ҫакнашкал чылай терминсене эпир В. Г. Егоровӑн 1936 ҫулта тухнӑ «Чӑвашла-вырӑсла словарӗнчех» тӗл пулатпӑр.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Кунпа пӗрлех нумай тӗп чӑваш сӑмахӗсем, семантика кальки мелӗпе, вырӑс терминӗсене ылмаштарса, спорт ӑнлавӗсене палӑртма тытӑнаҫҫӗ: ӑмӑрту «соревнование», кӗрешӳ «борьба», йӗлтӗрҫӗ «лыжник», алтуйи «городки», алтуйилле выля «играть в городки», чупу «бег»; «пробег» т. ыт. те.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Вӗсенчен нумайӑшӗ — вырӑс чӗлхи урлӑ йышӑннӑ интернационаллӑ терминсем.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Анчах, лексикологсем палӑртнӑ тӑрӑх, чӑвашсен калаҫӑвне вӑрҫӑчченхи ҫулсенчех физкультура, физкультурник, спорт, спортсмен, волейбол, футбол, спартакиада, кросс, гимнастика, турник, стадион, тренер, команда, парашютист, чемпион, рекорд евӗр чи анлӑ сарӑлнӑ терминсем ҫирӗп кӗрсе вырнаҫнӑ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Пирӗн чӗлхери спорт лексикин историне ятарласа никам та тӗпчемен-ха.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Физкультурӑпа спорт ӑнлавӗсене, хатӗрӗ-хӗтӗрӗсене палӑртакан сӑмахсем чӑваш чӗлхине Октябрьти революци хыҫҫӑнах активлӑ кӗрсе вырнаҫма пуҫланӑ.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Чӗлхе аталанӑвӗн чикки ҫук, вӑл пурнӑҫ ыйтнине ялан тивӗҫтерет.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.
Ҫавна май халӗ ӗнтӗ ҫулланнӑ ҫынсем, ватӑсем те пассивлӑ майпа та пулин спорт пурнӑҫне куллен хутшӑнаҫҫӗ теме пулать.
Спорт терминологине йӗркелес ыйтусем // Л. Г. Улангин, М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 126–131 с.