Новые
Н. К. Дмитриев статьи тухнӑранпа вӑхӑт чылай иртрӗ пулин те, асӑннӑ ҫитменлӗхсем фонетика терминӗсенче ҫав халлӗнех юлчӗҫ-ха.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Особенно сложно описание, которое должно служить суррогатом термина «небные согласные»; «чӗлхене ҫӑвар маччи ҫумне перӗнтерсе калакан хупӑ сасӑсем», т. е. «согласные звуки, выговариваемые в продессе соприкосновения языка и неба».
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
То же самое можно сказать и о «термине» «носовые звуки», который фактически тоже является только описанием и звучит следующим образом: «сӑмсапа калакан сасӑсем», т. е. «звуки, выговариваемые при помощи носа».
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Далее, нельзя считать термином и следующее определение «зубных согласных», которое звучит «чӗлхене шӑла перӗнтерсе калакан хупӑ сасӑсем» и означает дословно: «согласные звуки, выговариваемые путем прикосновения языка к зубам».
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Равным образом описание «палтлатса илтӗнекен хупӑ сасӑ» не равняется термину «взрывной согласный», поскольку фактически означает «согласный звук, слышимый при взрыве».
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
«Тутапа калакан хупӑ сасӑсем» не может передать чеканного, математически точного термина «губные согласные», поскольку означает «согласные звуки, выговариваемые с помошью губ».
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Акӑ мӗн ҫырать вӑл, сӑмахран, хӑшпӗр фонетика терминӗсем ҫинчен.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Хӑй вӑхӑтӗнче Н. К. Дмитриев профессор ҫак ҫитменлӗхе тӗрӗсех палӑртнӑччӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Нумайӑшӗ вӗсенчен содержанийӗпе те, форми енчен те, калӑпӑшӗ тӑрӑх та термин шайне лараймаҫҫӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Икӗ е темиҫе сӑмахран тӑракан терминсенче халлӗхе пирӗн ҫитменлӗх йышлӑ-ха.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Кунта вара кӗскерех варианчӗ шухӑшӗ енчен те тӗрӗсрех.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Сӑлтавӗсем: 1) ку модель мӗнле сӑмах? ыйтупа ыйтӑнать — ҫапла пулмалла та; 2) кӳртӗм сӑмах ҫырура пирӗн тата «введение» пӗлтерӗшпе ҫӳрет, ҫавна май кӳртӗм сӑмахӗ тени ӑстӑнра «вводное слово» вырӑнне «слово введения» пӗлтерӗш ҫуратма пултарать уйрӑмлӑх чакать; 3) кӳртӗм сӑмахӗ пӗр сыпӑк вӑрӑмрах та — терминологире вара кирлӗ пӗлтерӗше пӗрешкел тӗрӗс палӑртнӑ чухне те кӗскерех вариантне суйлас пулать.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Ҫапах та «вводное слово» пӗлтерӗше палӑртма ку модель мар, кӳртӗм сӑмах (пурҫӑн тутӑр тенӗ пек) модель вырӑнлӑрах пек туйӑнать.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Капла калани ку пӗрлешӗве тулӑ ҫӑнӑхӗ, пурҫӑн хурчӗ сӑмах майлашӑвӗсен калӑпне лартать.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Кӗнеке алҫырӑвне сӳтсе явнӑ чухне рецензилекенсенчен пӗри ҫине тӑрсах «кӳртӗм сӑмахӗ» теме сӗннӗччӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
6-7 классем валли ҫырнӑ ҫӗнӗ учебникра «вводнӑй сӑмахсем» вырӑнне «кӳртӗм сӑмахсем» терминпа усӑ курма тиврӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Унӑн членӗсене палӑртма вара глаголӑн сӑпатлӑ формисем — глаголӑн сӑпатсӑр формисем тенисем шӑпах вырӑнлӑ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Анчах пирӗн чӗлхере пӗрремӗш оппозицийӗ ҫук (урӑхла каласан, пирӗн чӗлхере глаголсем сӑпатсӑррисемпе сӑпатлисем ҫине пайланмаҫҫӗ), иккӗмӗшӗ ҫеҫ юлать.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Чӑваш чӗлхинче ҫак оппозицисем иккӗшӗ те пулнӑ пулсан, вӗсене палӑртмалли мелсем шырасах пулатчӗ.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
Сӑпатлӑ мар форма тенине чӗлхеҫӗсем вырӑс чӗлхинчи ҫак оппозицисене пӑхса кӗртнӗ: 1) личный глагол — безличный глагол, 2) личная форма глагола — неличная форма глагола.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.