Корпус чувашского языка

Короткие

Шӑнкӑртам каччипе хӗрӗ иккӗшӗ те ҫак вӗренӳ учрежденийӗнче пӗрремӗш пӗлӳ илнӗ: ҫамрӑкранах спорта кӑмӑллакан Минсеит физкультура, кӗнеке вулама, сӑвӑ ҫырма кӑмӑллакан (паянхи кун та сӑвӑ ҫырать), халӑх йӑли-йӗркипе кӑсӑкланакан Гульчечек (ӳкерчӗкре) вара вырӑс чӗлхипе литературин учительне вӗреннӗ.

Помоги переводом

Юсуповсем 70 ҫул хушшинче ҫитменнине ҫитернӗ, ытлашшине каҫарнӑ... // Альбина ЕГОРОВА. https://avangard-21.ru/gazeta/51087-yusu ... ine-kacarn

Крановщица, комбинезон шӑлаварӗ тӑп тытса тӑракан урипе шак-шак пусса, тимӗр пусма тӑрӑх улӑхрӗ, хӑйӗн кабинине кӗрсе ларчӗ, Миккула аяккарах кайса тӑма хушса, аллипе сӗлтрӗ, пуҫне пӗшкӗртсе куҫпа виҫсе пӑхрӗ те: — Асту, футболист, аяккарах пӑрӑн! — тесе, кабина алӑкне хупнӑ-хупманах пик-пик кӑшкӑртрӗ.

Помоги переводом

Пирвайхи тӗлпулу // Владимир Ухли. В. В. Ухли. Хӗрсем пурҫӑн тӗртеҫҫӗ: роман. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1974. — 320 с.

Вырӑс чӗлхинчи япала ячӗн сӑмах майлашӑвне тума вара хӑйне евӗрлӗ модельсемпе усӑ кураҫҫӗ: 1) тӗп сӑмах иккӗмӗш вырӑнта ҫеҫ мар, пӗрремӗш вырӑнта та пулма пултарать; 2) ӑнлантару сӑмахӗ (определени) ытларах чухне ҫыхӑну паллӑ ятӗнчен, сайрарах падеж форминчи е предлоглӑ япала ятӗнчен, наречирен пулать.

Помоги переводом

Япала ятне вырӑн тата вӑхӑт тӑрӑх ӑнлантаракан определенисем ҫинчен // И. П. Павлов. Чӗлхене нормӑлас ыйтусем. — Шупашкар, 1985. — 102 с. — 22–44 с.

— Пӗррехинче Захаров мана: «Авӑр шпагатне шертепе хӑпартма, ҫӳлти шпагатран ҫекӗлпе ҫаклатса яма пӑрахатпӑр, — терӗ. — Шертене ултӑ-ҫичӗ метра ҫӗклесе ҫитерме йывӑр. Ҫиллӗ кунсенче — пушшех. Малашне шпагат вӗҫне ҫӳле механизациленӗ вышкӑпа хӑпартӑпӑр. Ҫӳле хӑпармалли хатӗре ҫак кунсенчех ӑсталӑр».

Помоги переводом

Хӑмла отраслӗ чӗрӗлсе ҫӗкленетех // Юрий МИХАЙЛОВ. «Хыпар», 2016, пуш, 18; 35-36№

Раҫҫей Федерацийӗн саккунӗсене кӗртнӗ улшӑнусемпе килӗшӳллӗн тата социаллӑ пулӑшу мерисем памалли йӗркене ҫӗнетес тӗллевпе кӑҫалхи кӑрлачӑн 11-мӗшӗнчен Чӑваш Республикин ҫӗнӗ саккунӗсем вӑй илнӗ: 2015 ҫулхи раштав уйӑхӗн 31-мӗшӗнчи 89-мӗш саккунӗ асӑннӑ мерӑсене ятран тата кирлӗлӗхе кура пама йышӑннӑ.

Помоги переводом

Аслӑ ӑру хисепре // Хыпар. «Хыпар», 2016.09.30, 154-155№

Миҫе ҫул пӗрле пурӑнать вӑл Чураппапа, унпа пӗрле мӗн чухлӗ савӑнӑҫлӑ вӑхӑт, мӗн чухлӗ инкеклӗ кун пурӑнса ирттернӗ, иккӗшӗнчен пулнӑ хӗр ачана вун ултта ҫити пӑхса ӳстернӗ, пурнӑҫ юратусӑр та пулман темелле, ҫапах та вӗсем ку таранччен чун-чӗре, шухӑш-кӑмӑл тӗлӗшӗнчен пӗр пек ҫынсем пулса тӑраймарӗҫ.

Помоги переводом

6. Тукай мӑрса // Куҫма Турхан. Турхан К.С. Сӗве Атӑла юхса кӗрет: истори романӗ. Пӗрремӗш кӗнеке. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1994. — 607 с. — 9–606 с.

Сылтӑм енчи пая тата урӑх паллӑ мар числосем кӗреҫҫӗ пулсан, вӗсен физикӑлла пӗлтерӗшне пӗлес пулать, вӗсем ӗлӗкрех вӗреннӗ мӗнле урӑх величинасемпе ҫыхӑнса тӑнине астуса илес пулать, ҫав ҫыхӑнусене формулӑпа ҫырса кӑтартас пулать; сылтӑм енче паллӑ величинасем ҫеҫ юличченех ҫавӑн пек туса пымалла.

Помоги переводом

Задачӑсене шутламалли правилӑсем // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.

июлӗн 24-мӗшӗнче – 15.30–21 сехетсенче, июлӗн 25-мӗшӗнче – 6–8 сехетсенче тата 16.10 – 19 сехетсенче, июлӗн 26-мӗшӗнче – 6–8 сехетсенче, 16.10–19 сехетсенче тата 0.20 сехетрен тытӑнса, июлӗн 27-мӗшӗнче – 6–8 сехетсенче, 17.25 – 20.35 сехетсенче, июлӗн 28-мӗшӗнче – 6–8 сехетсенче, 12.45–14.55 сехетсенче тата 2.25 сехетрен тытӑнса.

Помоги переводом

Раҫҫей чемпионатне йыхравлаҫҫӗ // Ҫӗнтерӳ ҫулӗ. Ҫӗнтерӳ ҫулӗ, 2019.07.24

Малтанах пӑхсан кунта нимӗн тӗлӗнмелли те ҫук пек: ҫырла-ҫимӗҫ сӑмах пахчаҫимӗҫ, тымарҫимӗҫ сӑмахсемпе юнашар тӑрса пӗр евӗрлӗрех ӑнлава палӑртать темелле, ҫав вӑхӑтрах ҫырла-ҫимӗҫ тени нихӑш словарьте те тӗл пулмасть, анчах наука тӗпчев институчӗн тӗп словарь картотекинче эпир икӗ тӗслӗх тупрӑмӑр:

Помоги переводом

Диалект сӑмахӗсемпе усӑ курасси // В. И. Сергеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 108–125 с.

О₁С₁В₁-пе A₁E₁R₁ треугольниксем пӗртан тата О₁С₂В₂-пе А₂E₂R₂ треугольннксем пӗртан; ҫапла вара f₁-пе f₂ вӑйсем тивнисем пӗр-пӗринпе шайланаҫҫӗ, ҫавӑнпа пӗтӗм тивни каллех F₁-пе F₂ вӑйсем тивниех пулса тӑрать, анчах та халь ӗнтӗ вӗсем пӗр точкӑна лекнӗ пӗр тӳрӗ лини тӑрӑх тата пӗр еннелле выртаҫҫӗ.

Помоги переводом

1. Пӗр-пӗринпе шайлашса тӑракан вӑйсем // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.

М.Игнатьев ачасене профессин вӑтам пӗлӗвне тата хушма пӗлӳ парассипе Чӑваш Ен пухнӑ паха опыта федераци центрӗ, уйрӑммӑн илсен нумаях пулмасть республикӑра пулнӑ Дмитрий Медведев премьер-министр ҫӳлте асӑннӑ колледжа тата унта пурнӑҫа кӗртекен вӗренӳ программисене пысӑка хурса хакланине аса илнӗ.

Помоги переводом

Бизнес-пĕрлĕх: «Тупăшу шайĕ пысăк!» // С.СЕРЕГИН. «Хыпар», 2016, пуш, 10; 31№

Вӑл хӳтӗлевҫӗсем валли ӑшӑ ҫӑм чӑлхасем ҫыхать «Муниципалитет округӗнче ырӑ чӗреллӗ ҫынсем пурри савӑнтарать. Вӗсем ҫӗршыв хӳтӗлевҫисемшӗн пӑшӑрханаҫҫӗ, килтен аякра тӑракансене тимлӗхпе ӑшӑлӑх ҫитерме хутшӑнаҫҫӗ»,- каласа парать Патӑрьелӗнчи халӑха социаллӑ тивӗҫтерӳ паракан центр специалисчӗ.

Помоги переводом

Хӳтӗлевҫӗсене - ҫӑм чӑлхасем // Патӑрьел тӑрӑхӗ. https://avangard-21.ru/gazeta/52446-kh-t ... ch-lkhasem

Информаци кунӗн тӗп темисем: юлашки пилӗк ҫулта ҫул-йӗр строительствипе тата обществӑлла территорисене хӑтлӑх кӗртессипе пурнӑҫланӑ ӗҫсем; 2025 ҫулхи мартӑн 1-мӗшӗнчен ҫӗр законодательствине ҫӗр надзорӗ тӗлӗшӗнчен вӑя кӗнӗ ҫӗнӗ улшӑнусем; ҫурхи шыв-шур тапхӑрӗнче ҫынсене хӑрушсӑрлӑхпа тивӗҫтересси.

Помоги переводом

Шыв-шур хӑрушсӑрлӑхӗ, ҫул-йӗр строительствипе хӑтлӑх, ҫӗр законодательствинчи улшӑнусем // Альбина ЕГОРОВА. https://avangard-21.ru/gazeta/53010-shyv ... ulsh-nusem

Унтан чашка ҫине мӗнле те пулин груз хураҫҫӗ; ҫак грузӑн йывӑрашӗ пластинкӑна цилиндр ҫумне ҫыпӑҫтарса тӑракан вӑйпа пӗртан пулмалла; вара а пластинка цилиндр ҫумӗнчен кӑшт уйӑрӑлмаллах цилиндр ӑшне кӑштах шӗвек яраҫҫӗ, пластинка цилиндр ҫумӗнчен хӑпӑнни ҫийӗнчех цилиндртан шыв юхса тухнипе паллӑ.

Помоги переводом

III. Гидро- тата аэродинамика // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.

Асӑннӑ проекта Пушкӑртстан Республикинчи социаллӑ аталанӑва пулӑшу памалли Ыркӑмӑллӑх фончӗ пурнӑҫланать, ӑна 6 ҫултан пуҫласа 12 ҫула ҫитичченхи ачасем валли уйӑрнӑ; чӑваш чӗлхине упрама чӑваш литературине популяризацилес тата тӑван чӗлхепе мультимедиа продукчӗсем туса хурас тӗллеве пуҫарса янӑ.

Помоги переводом

Пишпӳлек библиотекинче чӑваш чӗлхине упраса хӑвармалли проект пурнӑҫланать // Марина Иванова. https://sutasul.ru/articles/ch-vashl-kh/ ... at-4020548

Урама час-часах тухкалама пуҫласан, юлташӑмсем мана та, ушкӑн вӑййисене ертсе, хӑйсенчен «хӑйпӑтса», катертсе хӑвармастчӗҫ-ха, анчах хӑйсем, мана е куршанак, е «пиҫсе ҫитмен ҫӗр ҫырли» вырӑнне ҫеҫ картса, ҫав-ҫавах хапӑлпах йышӑнмастчӗҫ, маншӑн хӑйсен чун-чӗре калинккисене яриех уҫса яма васкамастчӗҫ.

Помоги переводом

«Пуҫа ҫухатрӑм» — хисеп тупрӑм // Василий Сипет. Сипет В.Н. Калавсем. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2019. — 224 с. 207–214 с.

Ҫыравра пухнӑ информацие тӗпе хурса ҫӗршывӑн ҫитес ҫулсенчи объективлӑ тата тӗллевлӗ аграри политикине йӗркелеме, ялти ҫивӗч ыйтусене тивӗҫлипе хаклама, унти лару-тӑрӑва ҫӗнетсе улӑштармашкӑн эффективлӑ программа туса хатӗрлеме, ҫапла вара Раҫҫей экономикин аталанӑвне ҫӗнӗ варкӑш кӗртме май килӗ.

Помоги переводом

Пуласлӑхшӑн хамӑр яваплӑ // Валентина СМИРНОВА. «Хыпар», 2016.06.25, 99№

Сӑнран тесен, унччен хура пулнӑ ҫӑра ҫӳҫӗ халӗ кӑлкан пек шуралса кайнине, сарлака ҫамка айӗнчен яланхи пекех тӗпчесе пӑхакан симӗсрех ӑслӑ куҫ тавра хуҫалана пуҫланӑ пӗркеленчӗксене тата нумай пулмасть ӳстерме тытӑннӑ мӑйӑхне, ҫӳҫӗ пекех шап-шурӑскерне, шутламасан, Петр Никифорович питех улшӑнман.

Помоги переводом

1 // Николай Максимов. Максимов Н.Н. Синкер. Роман. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1991. — 349 с.

Тепӗр чухне пулсан, Тимуш ҫак чӑкӑлтӑш этемпе, ял ҫине элек сарма та ҫынна ҫисе калаҫма ҫеҫ тухакан пакӑлтипе, ӗмӗрне пӗр-пӗччен, ниҫта ӗҫлемесӗр, чире хывса ирттернӗ ват урҫапа, калаҫса та тӑрас ҫукчӗ, анчах халь Тимуш чарӑнсах алӑ тытрӗ, куҫран пӑхса йӑлтӑр кулчӗ, кӗсйинчен пӗр ывӑҫ мӑйӑр кӑларса пачӗ.

Помоги переводом

II // Лаврентий Таллеров. Таллеров Л.В. Сӑпка юрри: повеҫсем, калавсем тата очерксем. Чӑваш кӗнеке издательстви. Шупашкар, 1979 ҫ. — 400 с. — 254–305 с.

Равнодействующи чи пысӑк пӗлтерӗшлӗ, хушӑнакан вӑйсен суммипе тан пӗлтерӗшлӗ ҫакӑн пек чухне пулать: ун пек чух хушӑнакан вӑйсем хушшинчи кӗтес нульпе тан пулмалла, урӑхла каласан, хушӑнакан вӑйсем иккӗшӗ те пӗр тӳрӗ лини тӑрӑх пӗр еннеллех тивмелле (ку — вӑйсене хушассин пӗрремӗш тӗсӗпе пӗре килет).

Помоги переводом

1. Пӗр-пӗринпе шайлашса тӑракан вӑйсем // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.

Сайт:

 

Статистика

...подробней