Короткие
Станоксен ҫуракан, касакан, савалакан, шӑтаракан инструменчӗсене е ҫӗр ӗҫлекен орудисене ӗҫлеттерекен пур двигательсем те хӑйсен туртакан вӑйӗпе — ӗҫлекен япалан сопротивленине ҫӗнтерес, унӑн частицисем хушшинчи ҫыпӑҫу вӑйне ҫӗнтерес, частицӑсене хӑйсене пӗр вырӑнтан тепӗр вырӑна куҫарас тӗлӗшпе ӗҫ тӑваҫҫӗ.
4. Механикӑлла энерги // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.
Уяв мероприятийӗнче ачасем Орленоксем ҫинчен калакан легендӑпа, «орленоксен» саккунӗсемпе паллашнӑ, хӑйсен аслӑ юлташӗсенчен наказсем илнӗ, «орленоксен» тупине панӑ, унта Тӑван ҫӗршыва хӗрӳллӗ юратма, тӑрӑшса вӗренме, ырӑ ӗҫсем тума, сӑмах тытма, туслӑха хаклама, тӑрӑшнине кӑтартма, совеҫпе пурӑнма сӑмах панӑ.
Раҫҫей Орленокне кӗртнӗ // Марина Иванова. https://sutasul.ru/articles/amr-k-ru/202 ... tn-4065047
Хамӑр патра пурнӑҫ условийӗсем лайӑхрах, пурӑнма интереслӗрех те хӑтлӑрах пуласси ытларах хамӑртанах килнине ӑнланса пурте пӗрле ӗҫлесе пырсан, ҫак ӗҫе кашниех хӑйӗн тӳпине хывма тӑрӑшсан эпир вӗсене ӑнӑҫлах татса пама пултарӑпӑр», — терӗ тӗл пулу итогӗсене пӗтӗмлетнӗ май ял тӑрӑхӗн пуҫлӑхӗ Анатолий Кузьмин.
Ҫынсемшӗн ял шӑпи ют мар // В. ШАПОШНИКОВ. Ҫӗнтерӳ ялавӗ, 2015.01.28
Математикӑна вӗреннӗ чух илнӗ хӑнӑхусем май парсан, малтан формулӑри величинасем вырӑнне вӗсен саспаллиллӗ пӗлтерӗшӗсене лартса тухса, паллӑ мар числон паллӑ величинасемпе кӑтартнӑ саспаллиллӗ пӗлтерӗшне ҫырса хурсан авантарах, ҫак формулӑра вара саспаллисем вырӑнне числоллӑ пӗлтерӗшсем ҫырса хумалла кӑна.
Задачӑсене шутламалли правилӑсем // А.И. Иванов, Николай Степанов. Соколов И. И. Физика курсӗ. 1-мӗш пайӗ: Механика: вӑтам шкулӑн 8-мӗш класӗ валли / И. И. Соколов ; А. И. Ивановпа Н. С. Степанов куҫарнӑ. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1942. — 196 с.
Чир ҫынна шӑшисен шӑкӗпе, каяшӗпе вараланнӑ япаласем урлӑ ерет (ҫулҫӑ, йӗкел, хӑрӑк турат пуҫтарнӑ чух, выльӑх апачлӗх тырӑпа, утӑ-улӑмпа, коллективлӑ садсенче ӗҫленӗ, тирпейленӗ, вӑрман ӗҫленӗ чухне, хӗллехи вӑхӑтра вӑрмансенче вырнаҫнӑ ҫуртсенче пулнӑ вӑхӑтра, шӑшисем вараланӑ апат-ҫимӗҫе сывлӑшпа тусан урлӑ).
Шăши чирĕнчен асăрханар // Р. ДАНИЛОВА. «Пурнӑҫ ҫулӗпе», 2016.03.04
Валери Тургай (халӗ халӑх поэчӗ) командир боецӗсем пӗри тепринчен маттуртарах пулнӑ курӑнать: Вениамин Смирнов (композитор), Ольга Воробьева-Тургай, Юрий Фролов (паллӑ журналистсем), Василий Цыфаркин («Тӑван литература» учебникӗсен авторӗ), Галина Андреева-Абрамова (24 кӗнеке авторӗ), Юрий Егоров (МВД полковникӗ)…
Галина абрамова: «Чӗлхепе тӗнче уҫҫи тытатӑп» // Светлана РАЗУМОВА. http://kanashen.ru/2023/06/16/%d0%b3%d0% ... %82%d0%b0/
«Гражданин Артемий Ухтеркин заявил мне, мировому судье, что третьего дня сноха, Степанида, выгнала его из собственного дома, причем кинула ему в спину сухим навозным комом… А потому он, Ухтеркин, просит привлечь сноху Степаниду к законной ответственности…» — кула-кула вулать Эльгеев пьесӑри Миравай сӑмахӗсене.
1 // Петр Осипов. Осипов П.Н. Пиччӗшӗпе шӑллӗ: роман. Шупашкар: Чӑваш чӗнеке издательстви, 1977. — 352 с.
Урам варринчи пӗве, ҫырма хӗрринчи тимӗрҫӗ лаҫҫисем, юнашарах тата ампар пулас (самай пысӑкскер, пӗлтӗр кӑна ҫукчӗ-ха вӑл), ҫулҫӑ тӑкса ҫаралнӑ йӑмрасем — пурте-пурте куҫа курӑнман темле асамлӑ вӑйпа хӑйсем патне туртаҫҫӗ, мӗншӗн тарса ҫӳрен-ха эс, Антун, мӑшӑру ҫук-и сан, аҫу-аннӳ ҫук-и, эпир ҫук-и тесе чӗнеҫҫӗ пек.
2 // Николай Максимов. Максимов Н.Н. Синкер. Роман. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1991. — 349 с.
Унччен те пулмарӗ Хрестук: «Ну, ҫитӗ, Сергей!» — терӗ те тахӑш самантра тӳрленсе те ларчӗ, чӑп-чӑмӑр кӑкӑрне хулӗсемпе хӗстерсе ҫӗклерӗ, саппун умне турткаласа тӳрлетрӗ, тутӑрӗ айӗнчен тӑнлавсем ҫине тухнӑ кӑтра сарӑ ҫӳҫ пайӑркисене ҫеҫ тӗкӗнмерӗ: тусӗ вӗсем ҫине куҫ илмесӗр пӑхса ларма юратнине вӑл аван чухлать.
Савнисем каллех тӗл пулчӗҫ // Геннадий Пласкин. Пласкин Г. А. Ҫавраҫил: Роман. — Шупашкар: Чӑваш кӗнеке издательстви, 1993. — 288 с.
Вӑл — госавтоинспекцире, «РУДра» ӗҫлекен ҫын, унӑн автомашинӑсем мӗнпе ҫӳренине сӑнамалла, ҫул ҫинчи йӗркене пӑсма памалла мар, кам та пулин ҫав йӗркене пӑхӑнмасть, пӑсма пӑхать пулсан, ӑна ҫавӑнтах тытса чармалла, шофер аллинчи пур документсене те тӗрӗслемелле, кирлех пулсан, ответ тыттармалла та тӑвас пулать…
1. Вӑрланӑ машина тата суя майор // Леонид Агаков. «Тӑван Атӑл». — 1963, 6№ — 49-55 с.
Сасартӑк вӑл темӗнле вӑрттӑн, чӑрсӑр ырӑлӑх кӳрекен шухӑш йӗрне ӳкнӗ пек пулчӗ: ун ҫывӑхнех пырса тӑчӗ, ӑна хулӗнчен ҫӑлса тытрӗ те сассине йӑвашлатса, ывӑтса, сӑмахне шӑл витӗр сӗрсе, тин ҫеҫ-ха мӑтӑк пулнӑ, хаяр хӗрлӗ пӑрӑҫ чӑмлаттаракан арҫынна юравлӑрах, пиҫсе пылакланнӑ хурӑн ҫырли пек тутлӑн калаҫма пуҫларӗ:
Трофим // Василий Сипет. Сипет В.Н. Калавсем. — Шупашкар, «Пегас» издательство ҫурчӗ, 2019. — 224 с. 96–116 с.
Диспетчер ҫурчӗн алӑкӗсемпе чӳречисен умӗнчи карлӑклӑ ҫӳлӗк хӗррине стройтрестпа завод пуҫлӑхӗсем, СУ начальникӗсем, комсомол путевкипе килсе ҫитнӗ отряд командирӗпе комиссарӗ, чи паллӑ строительсем — спецовка тӑхӑннӑ, сарлака пиҫиххи ҫыхнӑ бригадирсем, монтажниксем, бетонщиксем, штукатурсем — хӑпарса тӑнӑ.
IX // Лаврентий Таллеров. Таллеров Л.В. Сӑпка юрри: повеҫсем, калавсем тата очерксем. Чӑваш кӗнеке издательстви. Шупашкар, 1979 ҫ. — 400 с. — 94–253 с.
«Чӑваш Енре тӗлӗнмелле ырӑ кӑмӑллӑ тата ӗҫе юратакан халӑх пурӑннине тепӗр хут курса ӗнентӗм. Республикӑра ҫут ҫанталӑк пуянлӑхӗсем ҫук пулсан та кунта тӗрӗс ҫул-йӗр суйласа илнӗ: ҫынна, ҫамрӑксене инвестици хываҫҫӗ», – тенӗ Дмитрий Медведев ҫак уйӑх пуҫламӑшӗнчи Чӑваш Енре иртнӗ ӗҫлӗ ҫул ҫӳреве пӗтӗмлетнӗ май.
Яшсемпе хӗрсем – акӑ пирӗн пуянлӑх // ЛЮБОВЬ МАН. «Тӑван Ен», 19-20№, 2016.03.18-24
Чӗлхе терминологийӗ ку тӗлӗшпе чӗлхере хӑйӗнче ҫирӗпленнӗ йӗркене пӑхӑнать: чӑваш чӗлхи ҫӗнӗ ӑнлава киввин ячӗ ҫумне тепӗр сӑмах хушса палӑртнине килӗштерет, танл.: яшка — пулӑ яшки, аш яшки, ҫӑмах яшки, серте яшки; ҫӑнӑх — тулӑ ҫӑнӑхӗ, ыраш ҫӑнӑхӗ, урпа ҫӑнӑхӗ; апат — каҫхи апат, ирхи апат, кӑнтӑрлахи апат т. ыт. те.
3. Ку чухнехи чӗлхе терминологийӗ. Унӑн пахалӑхне ӳстересси // И. А. Андреев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 71–91 с.
«Безусловно, становление Татарстана как передового, динамично развивающегося, сильного своим межнациональным и межконфессиональным согласием региона страны неразрывно связано с вашим именем. Достойный сын своего народа, вы и сегодня беззаветно служите родной республике», – добавил Председатель Госсовета РТ.
Паян, кӑрлачӑн 20-мӗшӗнче Тутарстанӑн пӗрремӗш Президенчӗ, ТР Патшалӑх Канашҫи Минтимер Шаймиев 88 ҫул тултарчӗ // Хусан тӑрӑхӗ. https://suvargazeta.ru/news/cn-khyparsem ... 88-cul-tul
Юлашкинчен Михаил Игнатьев Виктор Кочеткова ЧР Патшалӑх пурӑнмалли ҫурт-йӗр инспекцийӗн ертӳҫин должноҫне уйӑрса лартасси ҫинчен калакан указа алӑ пусни пирки пӗлтернӗ, инспекцин полномочисем пысӑккине палӑртнӑ май «саккуна пӑснӑ тӗслӗхсене тупса палӑртма, должноҫри ҫынсене явап тыттарма - хаяр пулма» сӗннӗ.
Кун йĕркинче - çывхаракан çураки // Е.ЯКОВЛЕВ . «Хыпар», 2016, пуш, 10; 31№
Акӑ ҫурт-йӗр комбиначӗ сӑмах майлашӑвне илсе кӑтартсан, вӗсем: ҫурт-йӗрӗн хӑйӗн мӗнле вара комбинат пулма пултарать, комбиначӗ хӑй ҫурт-йӗр тӑвать вӗт теме пӑхаҫҫӗ, вара, ҫавӑн пек ҫынсен ирӗкӗпе, хаҫат-журнал чӗлхине ҫурт-йӗр тӑвакан комбинат е тата ҫуртсем тӑвакан комбинат йышши сӑмах майлашӑвӗсем кӗрсе каяҫҫӗ.
2 // А.Е. Горшков. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 46–70 с.
Ял ипотеки нумай ачаллӑ ҫемьесемшӗн, ҫамрӑксемшӗн 0,1 процентпа, агропромышленноҫ комплексӗнче, муниципаллӑ службӑра, ял тӑрӑхӗсен пуҫлӑхӗсенче вӑй хуракансемшӗн 0,5 процентпа, социаллӑ сферӑра, потребительствӑпа ял хуҫалӑх кооперацийӗнче, пушар хуралӗн службинче тӑрӑшакансемшӗн 1 процентпа танлашма пултарать.
Вӑрмарсем гражданла тивӗҫне пурнӑҫларӗҫ // Э.МИХАЙЛОВА. http://gazeta1931.ru/gazeta/9783-yalta-p ... nsem-valli
Петӗр ашшӗ патне кайнӑ чухне амӑшӗ ӑна алӑран тытса куҫҫулӗпе йӑлӑнчӗ: «Ан кай, Петӗр, ывӑлӑм, ан кай! Эсӗ вӗсене кирлӗ ҫын мар. Вӗсем сана юратса, хӗрхенсе чӗнмеҫҫӗ, алимент укҫине парса тӑрасран ҫеҫ сана хӑйсем патӗнче усрасшӑн. Ан кай, ывӑлӑм, Петя? Ан кай, тархасшӑн, ан кай…» — тесе, тенкел ҫине выртсах йӗрсе юлчӗ.
Уй куҫлӑ, вӑрман хӑлхаллӑ // Юлия Николаева. Николаева Ю.Ф. Уй куҫлӑ, вӑрман хӑлхаллӑ: калавсем. — Шупашкар, 2002. — 72 с.
Ученӑй тулла мӗн кӑна тумарӗ пулӗ: малтан, пӗр пучаха шӗкӗлтесе, пӗрчӗсене ывӑҫ тупанӗ ҫинче чылайччен сиктеркелерӗ, — йывӑрӑшне пӗлесшӗн пулчӗ курӑнать, унтан ҫурмаран ҫурчӗ, куҫлӑхӗ патне илсе пырса тинкерчӗ, вара. кӗсйинчен пӗчӗк микроскоп кӑларса, ун витӗр пӑхрӗ, юлашкинчен ҫӑварне хыпса чӑмларӗ те ҫӑтса ячӗ.
XXVII // Куҫма Турхан. Куҫма Турхан. Йӑмраллӑ ял. Роман. — Шупашкар: Чӑвашгосиздат, 1951. — 368 с., илл.