Новые
Кусем вӗсем — хальхи техникӑпа тата наука ҫитӗнӗвӗсемпе анлӑ усӑ куракан производство отраслӗсем; пур сыпӑксенчи шкул вӗренӗвӗ тата аслӑ шкулти вӗренӗвӗн пӗр пайӗ; обществӑпа политика пурнӑҫӗн нумай тӗрлӗ мӗнпур формисем; наукӑн хӑшпӗр отраслӗсем, чи малтан гуманитарлӑ наукӑсем.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Юлашкинчен, ҫынсем чӑваш чӗлхипе хутшӑнакан хӑшпӗр сферасенче тематика тӗлӗшӗнчен пӗр евӗрлӗрех ятарлӑ терминсем пуринчен те ытларах тӗл пулаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Сӑмахран, географи, ботаникӑпа зоологи, анатоми терминологийӗсенче тӗп чӑваш сӑмахӗсем нумай, мӗншӗн тесен ҫутҫанталӑк пулӑмӗсене, ӳсентӑрансемпе чӗрчунсене, ӳт-пӳ пайӗсене ят парасси ӗлӗкренех кирлӗ пулнӑ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Хӑй халлӗн йӗркеленнӗ терминсене чылай чухне наука терминӗсен системине кӗртеҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Малтанхи ушкӑнӗ ку чухнехи наука ӑнлавӗсене палӑртса тӑрать пулсан, иккӗмӗш ушкӑнӗнчи сӑмахсем халӑх опычӗпе пӗлӗвӗсене ҫирӗплетеҫҫӗ тата унӑн кулленхи пурнӑҫӗнче кирлӗ япаласене ят параҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Вӑл шутра хальхи наукӑпа техника терминӗсемпе пӗрлех чӗлхере ӗлӗкрен хӑй тӗллӗн йӗркеленсе пынӑ терминсем те пулаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Хутшӑнӑвӑн тепӗр йышши сферисенче, сӑмахран илемлӗ литературӑра, ӗҫ хучӗсенче, массӑллӑ информаци хатӗрӗсен ӗҫӗнче, хуҫалӑх ӗҫӗн хӑшпӗр тӗсӗсенче, калӑпӑр, кил-ҫуртри ӗҫсене тунӑ чухне, ҫынсен калаҫӑвӗнче терминсем чылай йышлӑрах тӗл пулаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Терминсемпе усӑ курасси ун пек чух пӗтӗмпех калаҫу мӗн ҫинчен пынинчен тата хутшӑну мӗнле лару-тӑрура — кампа кам хушшинче, хӑҫан пулнинчен килет.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Чӑн та, кун пек хутшӑнура чӗлхен ахаль лексикипе пӗрлех наука ӑнлавӗсене тӗрӗссӗн ят паракан сӑмахсем те тӗл пулкалаҫҫӗ, анчах вӗсем йышлӑ мар тата вӗсемпе усӑ курассинче нимӗнле йӗрке те тупса палӑртма ҫук.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Кил-йышри, ял хушшинчи кулленхи хутшӑнура, халӑх сӑмахлӑхӗнче, пӗр-пӗринпе ҫыру ҫӳретес, эстетика ыйтӑвӗсене тивӗҫтерес ӗҫре тата тӗн йӑли-йӗркисене тӑвас сферӑра ку чухнехи ятарлӑ терминсен системисем, паллах, кирлӗ мар.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Анчах хутшӑнура терминсемпе усӑ курасси, вӗсен кирлӗлӗхӗ пур сферӑсенче те пӗр пек мар.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Пӗтӗмӗшпе илсен, чӑваш чӗлхин литература форми тата калаҫу-диалект форми ҫав сферӑсенче халӑхӑн хутшӑну ыйтӑвӗсене тивӗҫтереҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Социолингвистикӑра чӗлхепе усӑ курмалли мӗнле сферӑсене малти вырӑна хуни ҫинчен ҫӳлерех каланӑччӗ ӗнтӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Республикӑри чӗлхе тӗлӗшӗнчи лару-тӑрӑва тата коммунизм строительствин задачисене шута илсе, чӑваш терминологине аталантармалли тӗп сферӑсене пӗтӗмӗшле те пулин палӑртма тӑрӑшӑпӑр.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Социаллӑ пурнӑҫпа культура условийӗсем урӑхланнине шута илсе, чи малтан хальхи чӑваш литература чӗлхи лексикинче мӗнле-мӗнле отрасльсен терминологине аталантармаллине, урӑхла каласан, терминологи ӗҫӗн тӗп сферисене тӗрӗс палӑртмалла.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Тӳрех калас пулать, терминсем тӑвас тата вӗсен системисене лайӑхлатса пырас ӗҫӗн чӗлхе тӗлӗшӗнчи принципӗсем тата хӑйне май «технологийӗ», тӗпрен илсен, улшӑнмаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Ҫавӑнпа та чӑваш чӗлхеҫисем Аслӑ Октябрь 60 ҫул тултарнӑ ятпа шӑпах терминологи ыйтӑвӗсемпе анлӑ сесси ирттернине питех те вырӑнлӑ, вӑхӑтлӑ тесе шутламалла.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Пурнӑҫ терминологи ӗҫне вӑраха ямасӑр ҫӗнӗрен йӗркелесе яма, ӑна хальхи условисене, ҫӗнӗ требованисене шута илсе организацилеме хушать.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Икчӗлхелӗх сарӑлнӑ май тӑван чӗлхепе вырӑс чӗлхи хушшинчи ҫыхӑнусене тӗпчесе пӗлес, ку ҫыхӑнусене пула тӗрлӗ сферӑсенче терминсемпе мӗнле усӑ курнине палӑртас ыйтусем тухса тӑраҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Ҫав хушӑрах чӑваш халӑхӗ экономикӑпа общество пурнӑҫӗнче, пӗлӳлӗхпе культура аталанӑвӗнче чаплӑ ӳсӗмсем тӑвать, ҫӗнӗ условисенчи ыйтусене тивӗҫтернӗҫемӗн чӑваш чӗлхин лексики пуянланать, уйрӑмах унӑн терминологи пайӗнче пысӑк улшӑнусем пулса иртеҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.