Новые
Икчӗлхелӗх условийӗсенче наукӑпа ку чухнехи кӑткӑс техникӑна алла илнӗ чухне, унпа ӗҫленӗ чухне хутшӑну хатӗрӗ вырӑнне чӑвашсем вырӑс чӗлхипе, вырӑс терминологийӗпе усӑ курнине шута илсен, терминсен ҫак ушкӑнӗсене чӑвашла йӗркелеме кирли курӑнать:
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Тепӗр енчен, кунта куҫаруҫӑсен, термин тӑвакансен чӗлхе пӗлӳлӗхӗ ҫитейменни е тӑван чӗлхе майӗсемпе хӑюсӑррӑн усӑ курни те палӑрать.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Пӗр сӑлтавӗ — чӗлхе тӗлӗшӗнчи лару-тӑру улшӑнни, халӑхӑн культурӑпа пӗлӳлӗх шайӗ ӳснӗ май вырӑс чӗлхине лайӑхрах алла илни.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Сӑлтавӗсем объективлисем те, субъективлисем те пур.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Вӗсене тӗплӗн пӑхса тухма кирлех мар пулӗ, анчах ҫакна палӑртас пулать: юлашки вӑхӑтра пичет ӗҫӗнче виҫҫӗмӗш мелӗпе ытларах усӑ курас туртӑм сисӗнет.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Терминологи ӗҫӗнче, халичченхи пекех, термин мар чӑваш сӑмахӗсене термин пӗлтерӗшлӗ тӑвасси, ҫӗнӗрен иккӗмӗшле тата хутлӑ сӑмахсем хайласси, вырӑс чӗлхинчен йышӑнасси тӗп мелсем пулса тӑраҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Ку ӗҫе чӑваш литература чӗлхин нормисене тӗпе хурса, терминсем тумалли принципсемпе тата мелсемпе туллин усӑ курса туса пымалла.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Пирӗн шутпа, юлашки ушкӑна кӗртнӗ сферӑсенче усӑ курмалли терминсене системӑллӑн йӗркелемелле, хушӑнтармалла, пӗрпеклетсе лайӑхлатмалла.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Чӗлхесенчи интернационаллӑ терминсен фончӗ пысӑкланса пынӑ май ку сферӑсенче чӑвашла калаҫнӑ чухне те, вырӑсла калаҫнӑ чухне те терминсен тӗп йышӗ ҫавах юлать.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Ҫак сферӑсенчи хутшӑнӑвӑн уйрӑмлӑхӗ вӑл — икчӗлхелӗх вӑйлӑ палӑрни, чӑваш чӗлхи вырӑс чӗлхипе питӗ активлӑ ҫыхӑнни.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Анчах хӑшпӗр сферӑсенче, калӑпӑр, ялхуҫалӑх производствинче, икӗ йышши терминӗсемпе те аялӑн усӑ кураҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Кунта хальхи терминологи халӑхра йӗркеленнӗ традициллӗ терминсенчен нумайраххи кӗретӗнех курӑнать.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Кусем вӗсем — хальхи техникӑпа тата наука ҫитӗнӗвӗсемпе анлӑ усӑ куракан производство отраслӗсем; пур сыпӑксенчи шкул вӗренӗвӗ тата аслӑ шкулти вӗренӗвӗн пӗр пайӗ; обществӑпа политика пурнӑҫӗн нумай тӗрлӗ мӗнпур формисем; наукӑн хӑшпӗр отраслӗсем, чи малтан гуманитарлӑ наукӑсем.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Юлашкинчен, ҫынсем чӑваш чӗлхипе хутшӑнакан хӑшпӗр сферасенче тематика тӗлӗшӗнчен пӗр евӗрлӗрех ятарлӑ терминсем пуринчен те ытларах тӗл пулаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Сӑмахран, географи, ботаникӑпа зоологи, анатоми терминологийӗсенче тӗп чӑваш сӑмахӗсем нумай, мӗншӗн тесен ҫутҫанталӑк пулӑмӗсене, ӳсентӑрансемпе чӗрчунсене, ӳт-пӳ пайӗсене ят парасси ӗлӗкренех кирлӗ пулнӑ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Хӑй халлӗн йӗркеленнӗ терминсене чылай чухне наука терминӗсен системине кӗртеҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Малтанхи ушкӑнӗ ку чухнехи наука ӑнлавӗсене палӑртса тӑрать пулсан, иккӗмӗш ушкӑнӗнчи сӑмахсем халӑх опычӗпе пӗлӗвӗсене ҫирӗплетеҫҫӗ тата унӑн кулленхи пурнӑҫӗнче кирлӗ япаласене ят параҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Вӑл шутра хальхи наукӑпа техника терминӗсемпе пӗрлех чӗлхере ӗлӗкрен хӑй тӗллӗн йӗркеленсе пынӑ терминсем те пулаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Хутшӑнӑвӑн тепӗр йышши сферисенче, сӑмахран илемлӗ литературӑра, ӗҫ хучӗсенче, массӑллӑ информаци хатӗрӗсен ӗҫӗнче, хуҫалӑх ӗҫӗн хӑшпӗр тӗсӗсенче, калӑпӑр, кил-ҫуртри ӗҫсене тунӑ чухне, ҫынсен калаҫӑвӗнче терминсем чылай йышлӑрах тӗл пулаҫҫӗ.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.
Терминсемпе усӑ курасси ун пек чух пӗтӗмпех калаҫу мӗн ҫинчен пынинчен тата хутшӑну мӗнле лару-тӑрура — кампа кам хушшинче, хӑҫан пулнинчен килет.
Чӑваш чӗлхин пурнӑҫри вырӑнӗпе пӗлтерӗшӗ тата терминологи ӗҫӗн задачисем // М. И. Скворцов. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 3–24 с.