Новые
Ҫакна май тата акӑ мӗн каламалла.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
«Фонемӑсем улшӑнни» йышши сӑмах майлашӑвӗсемпе, вӗсем ӗҫӗн (процесӑн) ятне пӗлтернӗ май, номинаци единицисен шутӗнче мар, коммуникаци единицисен шутӗнче усӑ курсан вырнаҫуллӑрах, калӑпӑр, кӗнеке оглавленийӗсенче.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ҫапла, «фонемӑсем ылмашни», «фонемӑсем улшӑнни», «сасӑсем пӗрпекленни», «хупӑ сасӑсем ҫемҫелни» йышши сӑмах майлашӑвӗсем вырӑнне «фонемӑсен ылмашӑвӗ», «фонемӑсен улшӑнӑвӗ», «сасӑсен пӗрпекленӗвӗ», «хупӑ сасӑсен ҫемҫелӗвӗ» тесен вырнаҫуллӑрах пулать, мӗншӗн тесен сӗнекен формӑсене определенисемпе анлӑлатма та, нумайлӑ хисепре калама та пулать: «фонемӑсен истори ылмашӑвӗ(сем)», «фонемӑсен кӳршӗлӗх улшӑнӑвӗ (сем)» т. ыт. те.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Тӗслӗхрен, чӑваш чӗлхинче -и аффикслӑ причастин форми термин тума чылай чухне юрӑхлӑ мар, мӗншӗн тесен вӑл ытларах субъект тӑвакан ӗҫе пӗлтерет, ҫавӑнпа определени пулакан сӑмахсемпе мар, обстоятельство йышши сӑмахсемпе ҫыхӑнма тӑрӑшать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Теприсем уйрӑм формӑсемпе кӑна ҫыхӑнаҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
3) Термин тунӑ чух сӑмахсен грамматика формине те шута илмелле, мӗншӗн тесен вӗсенчен хӑшӗ-пӗрисем пуплевре тӗрлӗ формӑллӑ нумай сӑмахсемпе ҫыхӑнма пултараҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Пирӗн шутпа, ку терминсем, вӗсен тӳрӗ пӗлтерӗшӗсене пӑхсан тӗрӗсех мар пек пулин те, сингармонизм явленийӗсене ҫырса кӑтартма юрӑхлӑ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Хӑй вӑхӑтӗнче В. Г. Егоров хытӑ тата ҫемҫе уҫӑ сасӑсене ҫавӑн пек терминсемпе палӑртнине хирӗҫлесе ҫырнӑччӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Кунсӑр пуҫне тата «малти (вӑтам, кайри) ретри уҫӑ сасӑсем» текен терминсемсӗр пӗтӗмӗшле е танлаштаруллӑ фонетика ыйтӑвӗсене те чӑвашла сӳтсе явма ҫук.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Калӑпӑр, халӗ эпир уҫӑ сасӑсене «хытӑ сасӑсем» тата «ҫемҫе сасӑсем» текен икӗ ушкӑна пайлатпӑр (сингармонизм законӗ енчен пӑхсан, вӗсем кирлӗ ӗнтӗ), анчах артикуляци классификацине тунӑ чух вӗсене рет палли (сасӑсене малти е кайри ретре калани) тӗлӗшӗнчен те пайламалла пулса тухать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Чӑваш фонетика терминологине йӗркелес ӗҫе малтанах кунта палӑртнӑ мелпе туса пынӑ пулсан, унта чылай ҫитменлӗхсем, хирӗҫӳлӗхсем пулман та пулӗччӗҫ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Фонетикӑпа фонологи ӑнлавӗсене ҫакӑн пек ушкӑнлама пулать: фонетика наукин тытӑмӗ, унӑн пайӗсем тата тӗпчев меслечӗсем; чӗлхен матери (сасӑ) единицисем тата вӗсен функцийӗсем; конкретлӑ чӗлхере (пирӗншӗн — чӑваш чӗлхинче) тата пур чӗлхесенче те палӑракан сасӑ законӗсем; сасӑсен артикуляци аспекчӗ (пуплев органӗсем ӗҫлени); сасӑсен акустика аспекчӗ (сасӑсем илтӗнни); сасӑсене ушкӑнласси (классификацилесси); фонологин тӗп ӑнлавӗсем; фонемӑсем пуплев юхӑмӗнче улшӑнни; сасӑ ылмашӑвӗсем; сыпӑк тата ӑна ӑнлантарса паракан теорисем; пуплевӗн суперсегментла, ӗнерӳ единицисем (ударени, интонаци) т. ыт. те.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ун пек ан пултӑр тесен, терминсене йӗркеленӗ чух малтан фонетикӑпа фонологи ӑнлавӗсен, пулӑмӗсен, пӗтӗмӗшле системине ушкӑн-ушкӑн уйӑрмалла, пӗчӗкрех системӑсем ҫине пайламалла, унтан кашни ушкӑн валли юрӑхлӑ терминсене палӑртса тухмалла, юлашкинчен тин вӗсене пӗтӗмӗшле терминологие пӗтӗҫтермелле.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ҫак принципа чӑваш фонетика терминологийӗнче пӑснӑ тӗслӗхсене ҫӳлерех кӑтартнӑччӗ: калӑпӑр, «шавлӑ хупӑ сасӑсем» тата «ялан янӑравлӑ хупӑ сасӑсем» тенинче тӗрлӗ паллӑсене никӗсе хуни курӑнать.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Термин тӑвас ӗҫре фонетика пулӑмӗн мӗнле паллисене, уйрӑмлӑхӗсене никӗсе хурассинче те хӑйне майлӑ принцип пулмалла: пӗр системӑна кӗрекен терминсене пӗр евӗрлӗ уйрӑмлӑхсене тӗле хурса тума тӑрӑшмалла.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Ӑнсӑртран пулса кайнӑ, форми енчен системӑпа ҫураҫуллӑ ҫыхӑнман терминсем усӑ курма меллӗ мар.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
2) Пӗлтерӗш тӗлӗшӗнчен пӗрешкел йышши, пӗр системӑна кӗрекен терминсен форми, тытӑмӗ енчен те пӗр евӗрлӗ пулсан аван.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Пирӗн шутпа, кирлех мар — «чӗтренкӗ хупӑ сасӑсем» тесен ҫителӗклӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Анчах термин тунӑ чух мӗнле орган чӗтреннине палӑртни кирлех-ши?
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.
Хупӑ сасӑсен пӗр ушкӑнӗ активлӑ орган чӗтреннипе пулать: тӗнчери чӗлхесенче ытларах чӗлхе вӗҫӗ чӗтренни тӗл пулать (ҫапла мелпе вырӑс, чӑваш чӗлхисенче т. ыт. те р сасса калаҫҫӗ), француз чӗлхинче кӗҫӗн чӗлхе чӗтренет, хӑшпӗр чӗлхесенче тута хӗррисем те чӗтренеҫҫӗ.
Чӑваш фонетика терминологийӗ ҫинчен // В. И. Котлеев. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 92–107 с.