Новые
Ҫавӑн пекех тӗп, тымар, кӗлетке, хисеп, вӑхӑт, пуплев, несӗл, вак, шут тата ытти нумай сӑмахсем лингвистика ӑнланӑвӗсене палӑртма тытӑнчӗҫ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Тахҫан араб чӗлхинчен «пит» пӗлтерӗшпе кӗнӗ сӑпат сӑмах, XX ӗмӗр тӗлне манӑҫа туха пуҫланӑскер, сӑн-сӑпат мӑшӑр сӑмах составӗнче кӑна тытӑнса юлнӑччӗ, ҫак сӑмах 20-мӗш ҫулсенче эпӗ — эпир, эсӗ — эсир, вӑл — вӗсем местоименисен грамматика категорине кӑтартакан терминӗн пӗлтерӗшне йышӑнчӗ: пӗрремӗш сӑпат, иккӗмӗш сӑпат, виҫҫӗмӗш сӑпат.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Лингвистикӑра татӑк тесе предложение е сӑмаха шухӑш е эмоци сӗме пама усӑ куракан пулӑшу пуплев пайне калаҫҫӗ: кӑтарту татӑкӗсем, тӗрӗслетӳ татӑкӗсем, уйӑру татӑкӗсем, ҫирӗплетӳ татӑкӗсем, хирӗҫлев татӑкӗсем, ыйту татӑкӗсем, иккӗленӳ татӑкӗсем, эмоци татӑкӗсем т. ыт. те.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Татӑк сӑмах халӑх чӗлхинче пӗр-пӗр япалан касса, татса, чӗрсе, хуҫса илнӗ пайне пӗлтерет.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Лингвистика терминологийӗнче сыпӑк сӑмахӑн уҫӑ сасӑллӑ уйрӑм пайне пӗлтерме тытӑнчӗ: ҫемҫе сыпӑк, хытӑ сыпӑк, уҫӑ сыпӑк, хупӑ сыпӑк, ударениллӗ сыпӑк, ударенисӗр сыпӑк т. ыт. те.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Сыпӑк тесе халӑх чӗлхинче икӗ тӑрӑха ҫыхӑнтаракан чикке е тӗвве тата икӗ чикӗ е тӗвӗ хушшинчи тӑрӑха калаҫҫӗ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Совет тапхӑрӗн малтанхи ҫулӗсенчех сасӑ сӑмах тепӗр ҫӗнӗ пӗлтерӗш туянчӗ — «сасӑллӑ пуплевӗн чи пӗчӗк хӑйне уйрӑм пайӗ» ӑнлава палӑртма тытӑнчӗ: уҫӑ сасӑ, хупӑ сасӑ, хытӑ сасӑ, ҫемҫе сасӑ, хытӑ уҫӑ сасӑ, ҫемҫе уҫӑ сасӑ, янӑравлӑ хупӑ сасӑ, янӑравсӑр хупӑ сасӑ т. ыт. те.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Пӗрремӗш буржуаллӑ революци вӑхӑтӗнче ҫуралнӑ чӑваш публицистики сасӑ самах ҫумне ҫӗнӗ пӗлтерӗш — «харпӑрхӑй шухӑшне пӗлтермелли тивӗҫ» хушса, унӑн семантикине анлӑлатрӗ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Калаҫу чӗлхинче хыпар-хӑнара та сасӑ теҫҫӗ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Сасӑ сӑмах чӑваш чӗлхинче сывлӑш е ытти япаласем чӗтренсе куҫнипе пулакан, хӑлхана илтӗнекен пулӑма пӗлтерет.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Тӗслӗхсем илсе кӑтартӑпӑр.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
1920 ҫулсенче чӑваш лингвистика терминологине тунӑ чух чылай-чылай кивӗ сӑмаха ҫӗнӗ пӗлтерӗш хывса терминсен йышне кӗртнӗ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Наци терминологине йӗркелес ӗҫре, ют чӗлхе терминӗсене йышӑннисӗр тата ҫӗнӗ терминсем тунисӗр пуҫне, ахаль сӑмахсене термин пӗлтерӗшӗ парасси анлӑ сарӑлнӑ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Тепӗр тесен, хальхи чӗлхере вӗсем пӗччен мар, тымарӗ хӑй тӗллӗн ҫӳремен иккӗмӗшле сӑмахсем (тӗп чӑваш сӑмахӗсемех) татах та пур, асӑрхӑр: вирлӗ, курӑмлӑ, тӗрлӗ, хӗрлӗ, урлӑ-пирлӗ т. ыт. те.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Искусствӑллӑ пулин те вӗсем пурӑнас ӗмӗтлӗ, словарьсене те кӗрсе вырнаҫрӗҫ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Хальхи чӗлхере ятар сӑмах япала ячӗн пӗлтерӗшӗпе сыхланса юлман, ҫавӑнпа та ятарлӑ, ятарлӑх сӑмахсене искусствӑллӑ терминсем темелле.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Юлашки 20 ҫул хушшинче чӗлхене кӗрсе ҫирӗпленнӗ ятарлӑ — ятарлӑх сӑмахсем те ҫак модель витӗмӗпех пулнӑ темелле.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Агглютинативлӑ, административлӑ, вульгарлӑ, гуманитарлӑ, легаллӗ, ядерлӑ т. ыт. те ҫав модельпех пулнӑ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
Юлашки тапхӑрсенче ҫавӑн пек мелпе пулнӑ сӑмахсен йышӗ татах ӳсрӗ, тӗсл.: абстрактлӑх, агрессивлӑ — агрессивлӑх, адекватлӑ — адекватлӑх, инертлӑ — инертлӑх, интенсивлӑ — интенсивлӑх, конкретлӑ — конкретлӑх, консервативлӑ — консервативлӑх, объективлӑ — объективлӑх, оперативлӑ — оперативлӑх, прогрессивлӑ — прогрессивлӑх, продуктивлӑ — продуктивлӑх, радиоактивлӑ — радиоактивлӑх, регулярлӑ — регулярлӑх тата ытти нумай-нумай термин сӑмахсем.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.
1932 ҫулта тухнӑ «Терминсен вырӑсла-чӑвашла словарӗн» пӗрремӗш кӑларӑмӗнче (обществӑпа политика терминӗсен пайӗнче) конкретно сӑмаха конкретлӑ, патриархальный сӑмаха патриархаллӑ, субъективный сӑмаха супйективлӑ куҫарнӑ, анчах ахтоном, конкрет, патриархал, супъектив формӑсем чӗлхере хӑй тӗллен ҫӳремеҫҫӗ.
Терминологин литература чӗлхин системинчи вырӑнӗпе аталанӑвӗ // Н. П. Петров. Чӑаш терминологийӗн ыйтӑвӗсем. — Шупашкар, 1979. — 154 с. — 25–45 с.